chuẩn bị nghe điều này từ khi T. ra trường, nhưng khi nghe T. nói, vẫn có cảm giác như bị hắt nước đá lạnh vào mặt! Tiền, “tiền là tiên là phật, sức bật của tuổi trẻ, sức khỏe của tuổi già, cái đà danh vọng, cái lọng che B thân, cán cân công lý,”… những lời ví von này sao mà nó thấm thía làm sau đối với nàng. Mấy năm trời nàng tránh không chạy xe trên con đưòng ngang qua hẻm nhà T. Khi ba nàng được ra khỏi trại tù cải tạo sau 12 năm, nàng không báo cho T. hay. Báo làm gì, chia vui làm gì kia chứ... Mấy năm sau khi ra trường, nàng hay tin một cô bạn hồi trung học, bây giờ là nha sĩ, lấy chồng. Saigon nhỏ xíu, ngày xưa quay qua quay lại thì nàng biết là gia đình cô bạn này quen thân với gia đình T, lúc sau 75 có một lúc nhà cô trở thành nhà sách giải phóng trong xóm. Vậy là lý lịch gia đình hai bên khớp, không làm ảnh hưởng đến tương lai sự nghiệp của cô dâu chú rể. Tò mò, nàng dò hỏi bạn bè xem chú rễ là ai. Chú rể không phải T., tin “tình báo hành lang” từ mấy cô bạn khác cho nàng hay như vậy. Cái dàn “chiến sĩ tình báo nghiệp dư” ấy của mấy cô bạn thân với nàng lâu lại cho nàng hay tin về T. T. đi học tiếng Pháp ở nhà Văn Hóa Pháp chung lớp với tao, một cô bạn nàng thuật, nhiều hôm đi vào lớp nghe sặc mùi bia mày ơi…

Rồi chương trình HO ra đời, gia đình nàng nộp hồ sơ năm 89, đến năm 91 thì qua Mỹ. Đêm cuối cùng ở Việt Nam, nàng muốn chạy đến nhà T., báo với T. là mình đi Mỹ, đất nước của nữ thần Tự Do rộng mở đôi tay chào đón gia đình nàng, chúc cho T. ở lại vui sống với chế độ cộng sản, với Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghiã Việt Nam…; nhưng rồi lại thôi, chỉ nhờ người anh họ sau khi nàng đi rồi thì báo cho T. hay. Cái vỏ bao thuốc lá rỗng T. bỏ lại ở nhà nàng một chiều cuối tuần, cuốn nhật ký nàng viết trong lúc quen T. kẹp mấy cành hoa cúc trắng ép khô từ bó hoa cúc trắng T. mua ở kiosk ngoài Nguyễn Huệ sinh nhật thứ 21 của nàng, nàng đem đốt hết đêm đó. Bao năm trời ba nàng còn trong trại cải tạo, đã có dư luận rằng một ngày nào đó những người tù cải tạo và gia đình sẽ được qua Mỹ định cư. Má nàng là người đặt khá nhiều niềm tin vào chuyện này. Đi là đi hết cả gia đình, không có đứa nào ở lại Việt Nam hết, má nàng tuyên bố thẳng thừng như vậy. Hồi ở Việt Nam, má hỏi thằng T. mấy lần, nếu nó thương con thật lòng, con ở lại Việt Nam, ba má để cái nhà lại cho con, T. nó nói là bác đem V. đi qua Mỹ đi, má nàng phân trần như vậy khi thấy nàng qua Mỹ chỉ chăm chú đi học, đi làm, không màng quen ai hết. Quen biết mà làm gì, nàng chua xót nghĩ trong lòng, không có tiền thì coi như tình cũng cao chạy xa bay, không có tiền thì tình cũng chết, yêu nhau, lấy nhau không có tiền thì đâu thể sống bằng nước lã với khí trời… Lắm lúc nàng nghĩ phải chi mình hỏi ngay cái anh chàng muốn làm quen với mình ngay từ đầu xem lý lịch như thế nào, hễ không phải con gia đình học tập, lý lịch không dính dấp đến “ngụy quân, ngụy quyền” thì không làm quen, cắt ngay từ đầu, pre-screening cho đỡ đau tim về sau…, rồi bật cười vì thấy sao mà dating dưới chế độ xã hội chủ nghĩa nó đen bạc, tàn nhẫn đến khôi hài như vậy! Qua Mỹ, nàng gởi thiệp chúc sinh nhật T. Một lần. Không thấy T. trả lời. Mà trả lời làm gì kia chứ, cắt đứt tơ lòng từ đời nào rồi kia mà, nàng suy luận.