Thiên nhiên trong lòng người kẻ chợ .

Mùa mưa

Giàn bông giấy trước nhà nứt nhánh, đâm tược, xanh um những chiếc lá hình tim hồn hậu trong gió. Cạnh bên, cây ngọc lan đương thì trắng xóa những cánh nõn như ngón tay thiếu nữ, ngọt ngào đưa hương… Một chiều cuối tuần, tôi phụ chồng cắt tỉa những nhành bông giấy lòa xòa xuống lối đi. Một chú ong hai màu vàng –đen bay vụt ngang. Tôi dõi mắt nhìn theo… Ô là, ngay dưới đầu giàn bên kia đã, không biết tự bao giờ, tượng hình một chiếc tổ nho nhỏ, cỡ bằng nắm tay, màu nâu, với vài ba chú ong thợ đang xúm xít chung quanh. Nghe gọi, lũ nhỏ chạy ra xem. Lần đầu tiên trong đời được trông thấy một tổ ong thật, cả mẹ lẫn con cứ trầm trồ: “Ôi, tụi nó khéo tay ghê! Nhìn xem, những vết lằn kia, trông cứ như tay người quệt đắp đất sét vậy!”. Chồng tôi cũng thấy thú vị không kém, nhưng vẫn đủ tỉnh táo để chặc lưỡi, “Vậy chớ chắc cũng phải phá tổ, xua nó đi. Ong vò vẽ chích nguy hiểm lắm!”. Tôi phản đối: “Thôi, đừng phá! Công phu lắm tụi nó mới làm được vậy!”. Út mập nghêu ngao, “Chị ong nâu nâu nâu! Chị bay đi đâu, đi đâu…”. Thế là, rất tự nhiên, cả nhà đều đang nghĩ đến những bài thơ, bài vè ngợi ca con ong cần mẫn. Tôi nói tiếp, “Mình không hại nó, hy vọng nó cũng không hại mình…”. Và từ đó, mỗi chiều về, ba mẹ con lại có thêm cái thú “thăm” tổ ong xem nó được bao lớn. Con trai lớn gật gù, sao y giọng của mẹ: “Con ong khéo tay quá mẹ há!”. Đến giữa hè, chiếc tổ đã to bằng trái bưởi, thầy thợ ra vào tấp nập đông vui hơn bao giờ… Chồng tôi buộc lòng phải cảnh báo tình yêu thiên nhiên của mấy mẹ con “Ra vào cẩn thận, tránh đừng đá banh, đánh cầu dưới tổ”. Nhưng rồi… chuyện gì phải đến đã đến…

Sáng đó, như thường lệ, tôi dắt xe ra, chuẩn bị đi làm. Áo hoa, dầu thơm “Parfume d’été”, tôi đứng trước nhà đeo găng tay, đội nón. Lũ trẻ nhà bên nghỉ hè mà dậy sớm, đang đá banh, la hét ỏm tỏi. Tôi nhìn tụi nó mỉm cười, chia sẻ cái sướng của mùa hè không học thêm, nghĩ đến hai nhóc tì nhà mình đang còn nướng trên lầu. Chợt… quả banh bay vút vào giàn bông giấy. Tôi nghe tiếng hét của chồng – lúc đó đang tưới cây trên balcon nhìn xuống - trước khi kịp nhìn thấy lũ ong xúm vào đầu mình …

Ở phòng cấp cứu về sau một ngày nào chích giảm đau và thuốc chống dị ứng, nào truyền dịch và xét nghiệm máu theo dõi chức năng thận, tôi mếu máo: “Em nằm lơ mơ, cứ tưởng tượng đến cảnh ong bu vào chích Út mập… Sợ quá!”. Tối đó, chồng tôi châm lửa đốt tổ ong. Sáng hôm sau, nhìn chất sáp cháy đen cùng bao nhiêu là sinh mạng ong con béo trắng nằm vương vãi trên mặt đất, tôi xót xa: “Tội nghiệp! Đang sinh sống yên vui…”. Út mập chống nạnh:”Sao Ba sát sinh vậy, hả?!”. Tôi vừa tự hỏi, nhân vật truyện tranh nào của nó đã dùng đến từ “sát sinh” (?), vừa nhớ lại cảm giác hoảng loạn giữa bầy ong hôm qua mà không khỏi cảm thấy bùi ngùi: ngày xưa, cha ông mình sống giữa thiên nhiên có khó khăn thế này đâu?! ***

Mùa mưa. Cây ngọc lan đang thì trổ giò, vươn mình lên gần qua cửa sổ lầu một. Ông nội tụi nhỏ lên chơi, bảo: ”Con tính bắc thang cho trộm hả?!”. Tôi cười, nghĩ đến con Ky dũng mãnh (mỹ từ này được dùng để thay thế cho… hung dữ và nhiều chuyện!): “Tên trộm nào thắng được con Ky cũng… xứng đáng được hưởng chút gì trong nhà này, mà Ba!”

Mùa mưa. Sát bờ tường, cây trầu bà chân vịt cũng hớn hở bò lên, quay qua quay lại đã thấy thân cây to bằng bắp tay cùng những chiếc lá xòe rộng lấp ló nơi cửa sổ chỗ kê bàn học của con trai lớn. Đôi lần bắt gặp con ngồi nhìn ra, tôi tự hỏi, dây trầu bà kia có làm nó nghĩ đến cây đậu thần, để mơ lên tận chín tầng mây(?). Nhưng rồi cội nguồn mơ mộng của mẹ - và có thể, của cả con - đã không được phép tồn tại lâu. Nhỏ bạn lâu ngày mới gặp, vừa bước xuống xe, ngước mắt lên trầm trồ (“Trời ơi, nhà giữa phố mà có chỗ trồng cây như vầy, đã quá!”) đã kêu toáng lên: “Rắn! Coi chừng rắn!”, rồi hốt hoảng chỉ vào đám dây trầu bà trên cao…

“Bốp! Bốp!”, tiếng dao chặt vào gốc trầu bà nghe sao khô khốc, lạnh lùng. Từng giọt, từng giọt nhựa cây ứa ra, trong trong hồng hồng như nước mắt hòa cùng những máu… Đang ngẩn ngơ cồn cào trong dạ, thì chồng tôi kéo tay, chỉ cho xem mấy mẩu da rắn còn vương cuộn theo nhành cây. Rắn được lột da do sơ suất của kẻ ham chơi trong truyện cổ tích, nào có phải như rắn mẹ ôm con đi tìm chốn dung thân trong vườn nhà cụ đồ Nguyễn năm xưa. Thế mà nhiều ngày sau, cứ ra vườn, trông thấy mẩu da ấy, trong đầu lại hiện lên hình ảnh côi cút đáng thương của con rắn mẹ một mình tìm đường vượt cạn. Ta và rắn ấy, ai làm gì nên tội với ai?!

Tôi gọi điện cho nhỏ bạn làm cô giáo. Hè này nó vừa quyết định đập khoảng sân xi-măng bên hông nhà, đổ đất trồng rau, đậu. Hai đứa nhỏ nhà nó có một mùa hè bận rộn tăng gia, mỗi đứa được một góc -thằng anh rau muống, con em rau dền (“V. ơi, cho tụi nhỏ ra vườn trồng cây, dặn chúng coi chừng rắn!”). Tôi không thể nói hết ý nghĩ - nhưng cũng coi chừng tụi nhỏ sợ quá, hết ham cây lá, lại rúc trong nhà… chơi game thì hỏng cả mùa hè!

Con bé người làm mới đến tròn xoe mắt nghe tôi kể chuyện vườn nhà có rắn. Tưởng nó sợ, té ra nó ngạc nhiên… khi thấy mình sợ: “Cô sợ rắn dữ lắm hả cô?”. Đến phiên chủ nó ngạc nhiên: “Vậy ra con không sợ ư?”. Cười, “Dạ sợ chớ, tự nhiên đang ngồi mà nó rớt ngay trước mặt thì cũng sợ chớ. Có điều ở dưới con gặp hoài, mình không làm gì nó, thì nó cũng không làm gì mình đâu cô! Nó cũng sợ mình mà, gặp mình nó cũng lo lủi đi mà!”. Câu nói hồn nhiên đơn giản của người “nhà quê” ít học nghèo khó hóa ra lại có thể chất chứa bao điều thâm thúy về triết lý sống của tự nhiên, của muôn loài…

NTTH—6/5-C1 (bài này đã được đăng trên tạp chí Văn Hóa Phật Giáo 2007)